Een houtkachel maakt van een woonkamer op een herfstavond een andere ruimte. Het geluid van knappend hout, de gloed achter het glas en de warmte die langzaam de kamer in trekt: daar draait het om. Hoeveel sfeer de kachel geeft, hangt alleen voor een deel af van het model. De brandstof bepaalt minstens zoveel.
Nat of onrustig brandend hout geeft rook, een zwart beslagen ruit en aanslag in het rookkanaal. Droog hout van de juiste soort brandt helder, ruikt aangenaam en laat weinig as achter. Wie bewust kiest wat er in de kachel gaat, merkt dat aan het vuur en aan de schoorsteen.
Droog hout als basis
Het vochtgehalte is het eerste waar een stoker op let. Vers gekapt hout kan tot de helft van zijn gewicht aan water bevatten. Dat water moet eerst verdampen voordat het hout echt warmte geeft, en dat kost energie en levert rook op. Hout onder de 20 procent vocht geldt als goed stookbaar. Ovengedroogd hout haalt die waarde zonder jarenlang buiten te hoeven liggen, waardoor het direct na aankoop de kachel in kan.
Welke houtsoort bij welk moment
Elke houtsoort brandt anders. Berken vat snel vlam en geeft een levendig, helder vuur, wat het geschikt maakt om mee te beginnen. Eiken is het tegenovergestelde: door de hoge dichtheid brandt het langzaam en gelijkmatig, met een lange brandduur en een constante warmte. Beuken, essen en haagbeuk zitten daar qua karakter tussenin, elzen brandt vlot. De Haardhout Winkel verkoopt al deze soorten, net als een mix, en levert het eikenhout ovengedroogd tot
onder de 20 procent vocht in netzakken, halve pallets en hele pallets. Bij elke bestelling plant de winkel een boom.
Briketten voor de lange avond
Houtbriketten zijn geen vervanging voor het vlammenspel van blokhout, maar wel een goede aanvulling. Ze worden onder hoge druk geperst uit droog resthout, zonder bindmiddel. Het vochtgehalte ligt rond de 8 procent, ruim onder dat van ovengedroogd blokhout. Daardoor branden ze lang, geven ze veel warmte en blijft er weinig as over. De vormen verschillen: Pini Kay is achtkantig en gemaakt van eikenhout, Ruf is rechthoekig en van beukenhout. Op dehaardhoutwinkel.nl staan naast deze twee ook de briketten van Nestro, per pak of op pallet.
Hout en briketten combineren
Een praktische werkwijze is beginnen met aanmaakhout en een paar blokken berken, zodat de kachel snel op temperatuur komt en het glas schoon blijft. Daarna houden eiken en enkele briketten het vuur urenlang op peil. Het aansteken van bovenaf, met het aanmaakhout bovenop de stapel, zorgt in de eerste minuten voor minder rook dan de klassieke methode met kranten onderin.
Goed bewaren
Blokhout blijft het best droog onder een afdak of in een houtrek met ruimte voor luchtstroming, niet tegen een vochtige muur. Briketten zijn gevoeliger: ze nemen vocht op en zwellen dan op of vallen uit elkaar. Een droge berging of bijkeuken is daarom de beste plek. Een kleine voorraad naast de kachel in de woonkamer warmt bovendien op tot kamertemperatuur, waardoor het hout bij het aansteken sneller vlam vat.